دكتر محمد مهدي گرجيان

15

قضاء وقدر ، جبر واختيار ( فارسي )

زندگى بهتر ، نابود خواهد شد . بنابراين ، چون شناخت چگونگى صدور عمل از آدمي زيربناى نظام قانونگذارى واخلاق به شمار مى رفته ، از اين رو ، اين همه بحث وبررسى درباره مسألة ( جبر واختيار ) به عمل آمده ويكى از جنجالىترين مسائل اعتقادي اسلامى ، شمرده شده است . 5 - قضاء وقدر وشناخت صحيح آيات وروايات از آنجا كه آيات وروايات زيادى در اين زمينه وارد شده ودواعي سياسي وفرقه خاصي - چنان كه بعدا خواهيم ديد - از ظواهر آنها بهره برداريهاى نادرست مى كردند از اين رو ، شناخت صحيح آيات وروايات مربوطه ودر نتيجة درك صحيح جهان بيني اسلامى ، ايجاب مى كرده كه دانشمندان اسلامى به اين مسألة با دقت بيشترى نگريسته ودر اين زمينه كار بيشترى نمايند . جهات ياد شده ، به علاوة جلوگيرى از انحرافها وسوء استفاده هايى كه از أصل اعتقادي ياد شده انجام گرفته وتهمتهايى كه از اين رهگذر به اسلام راستين زده اند ، مسلمين را وأدار كرد كه از همان سده هاى أول ، در اين زمينه به تحقيق وبررسى بپردازند تا منطق اسلام راستين را در اين زمينه نشان دهند . مرحوم سيد جمال الدين أسد آبادي در اين زمينه مىنويسد : ( بايد متذكر شد كه از جمله سنتهاى جارى الهى در آفرينش ، آن است كه عقائد قلبي ودرونى ، بر كارهاى جسمي وظاهري ، حكومت مى كند . در واقع هر كار نيك يا بدى ، ناشى از صلاح يا فساد عقيدة صاحب آن است ! وچه بسا يك عقيدة ، سرچشمه انديشه هاى گوناگونى شود وأفكار واعمال ديگرى را به وجود آورد ودر نفس ، اثر خود را باقي بگذارد . وچه بسا بعضي از أصول خير وقواعد كمال ، در تعليم و